11-12 Yaþ grubu gençler ile gerçekleþtirilen etkinlik kapsamýnda yanýtladýðýmýz sorular

Kýskançlýk duygusuyla nasýl baþedebilirim?(12-12 Yaþ)

Kýskançlýk duygusuyla baþetmenin ilk yolu bu duygunun diðer duygularýmýz kadar doðal olduðunu kabul etmektir. Bu duyguyu baþkalarýna zarar vermeden yönetmeyi öðrenmeliyiz. Zaman zaman kýskançlýk duygusu hýrslý yapýda insanlarda oluþabilir. Kýskançlýk duygusuna kapýlan kisi bir arkladaþýnýn almýþ olduðu tokayý kýskanýyor varsayarsak; o toka geçmiþte kendisinin olmamýþtýr, bugun de o tokadan kendisinde yoktur. Kiþide kýskançlýk hissini tetikleyen asýl düþünce ise o tokanýn hayatýnýn sonuna kadar kendisinde olmayacaðýna olan inancýdýr. Yani bugun benim deðil ve de asla benim olamayacak düþüncesidir. Bunun ne kadar temelsiz bir endiþe olduðu açýkca görülmektedir. Bu gün sahip olmadýðýmýz bir þey yarýn bizim olabilir eðer o nesneye sahip olmayý doðru nedenlerle istersek. Sadece arkadaþýmýzda var diye bir tokadan aynýsýný almayý istemek doðru nedene dayalý olmayan bir istektir. O tokayý beðenmiþ olmak daha doðru bir nedendir.

Arkadaþlarýmýn beni sevmediðini düþünüyorum ne yapmalýyým?(11-12 Yaþ)

Belki de sen sevmediklerini düþünüyor olabilir misin acaba? Eðer bir arkadaþýnýn seni sevmediðini düþünüyorsan ve de bunun nedenini öðrenmek senin için önemliyse bunu öðrenmenin en güzel yolu bu soruyu o arkadaþýna sormaktýr. Þöyle sorulabilir; Bazen beni sevmediðin hissine kapýlýyorum. Bu benden mi kaynaklanýyor. Sana yeterince iyi bir arkadaþ olamýyor muyum? yada Arkadaþlýðýmýzý daha iyi hale getirmek için benim yapabileceðim þeyler var mý? gibi.
Ýnsanlarýn birbirlerini sevdikleri bir dünya çok güzel bir dünya olurdu. Ancak bazen hislerimiz tam karþýlýðýný bulamýyor. Birbirimizi sevmek zorunda deðiliz. Ancak birbirimize saygý duymak ve birbirimizi bilerek isteyerek "incitmemek" zorundayýz. Yani sevmesek de bir insaný bilerek " üzmemeliyiz". Bu dünya hepimize ait bir dünya ancak sevgiyle daha güzel bir hale gelecektir. Seni sevmediðini düþündüðün arkadaþýnla konuþup nedenlerini öðrenmeye çalýþabilirsin. Sana sunduðu nedenler üzerinde düþünebilirsin ve "kendimi böyle seviyorum ve böyle kalmak istiyorum" da diyebilirsin,yada daha sevgi dolu  bir dünya için "deðiþimi" de seçebilirsin. Seçimin ne olursa olsun en önemlisi sen kendini seversen insanlar da seni sevecektir. Yeter ki birbirinizi anlamak için karþýlýklý istek olsun.Esneklik ve olgunluk olsun.

Haklý iken haksýz duruma düþtüðümde neler yapmalýyým?(11-12 Yaþ)

Haksýzlýða uðradýðýný düþündüðün olayla ilgili olarak olayýn üzerinden bir zaman geçtikten sonra arkadaþýnla konuþup derdini anlatabilirsin.Ve arkadaþýnýn sana ne þekilde yanýt verdiðini iyi dinlemelisin. O da kendi açýsýndan haklý olabilir mi? Sana sürekli ayný þekilde mi davranýyor yoksa gerçekten haklý olduðu durumlarda mý öyle davranýyor? Haklý olmak mý daha önemli bu arkadaþlýkta senin için yoksa mutlu huzurlu güzelbir arkadaþlýk yapmak mý önemli? Bazen çok küçük olaylar çok büyütülebiliyor özellikle sizin yaþ gruplarýnýzda. Küçük olaylarýn arkadaþlýklarýnýzý gölgelemesine izin vermemeniz lazým. En güzel arkadaþlýklarýn temeli sizlerin yaþlarýnda atýlýyor.
Elinden geleni yaptýðýn halde yine sana karþý haksýz tutum sergileyen bir arkadaþýnla arkadaþýðýnýz konusunu yendien gözden geçirmen de gerekebilir. Seçin sana ait.

Ablam ders çalýþmam için zorluyor. Fakat ben eðlenmek istiyorum. Ne kadar çalýþsam da ona göre çalýþmam yetersiz kalýyor.Çok baþarýlýyým. Ama kaç puan alýrsam alayým ailem daha fazlasýný istiyor. Ne yapmalýyým?(11-12 Yaþ)

Senin derslerine daha fazla çalýþmanýn ablan için neden bu kadar önemli olduðunu öðrenmelisin. Sorabilirsin. Belki de kendince nedenler sýralayacaktýr. Bunlarýn üzerinde düþünüp deðerlendirmeler yapmak senin seçimindir. Baþarýlý bir öðrenciysen ortalaman sýnýf seviyesinin üstlerindeyse bundan daha fazlasýnýn nasýl yapýlabileceði konusunda ablanýn fikrini sorabilirsin.Acaba  ablan "sistemli ve düzenli" bir þekilde ders çalýþtýðýn konusunda mý ikna olmuyor?

Bazý arkadaþlarýmla ilgilendiðim alanlar hobiler farklý ve iletiþimimizi olumsuz yönde etkileyebiliyor. Ne yapmalýyým?(11-12 Yaþ)

Herkesin ayný hobilere sahip olduðu bir arkadaþlýk çok sýkýcý ve kýsýtlayýcý olabilirdi. Farklý ilgi alanlarýna sahip arkadaþlar birbirlerini farklý konularda bilgilendirebilirler. Ortaya çok güzel bir mozaik çýkar. Fraklýlýklarýmýzý bizim yaþantýmýzý renklendiren birer zenginlik olarak algýlamak,arkadaþýlarýmýzý olduðu gibi kabul etmek bizim için daha kolay olmaz mý? Arkadaþýnla ortak noktalarda olmak çok önemli bir olgu ise o zaman bu konuda yoðunlaþabilir ve mutlaka ortak bazý alanlar tespit edebilirsiniz birlikte. Ayrýca çok sevdiðin bazý hobileri tek baþýna yapabilmek çok zor olmamalý. Arkadaþlarýmýz, ailemiz olsa da bizler tek baþýna farklý ve baðýmsýz bireyleriz ve gerektiðinde yalnýz da bazý aktiviteleri gerçekleþtirebilmeliyiz.

Bazen öfkemi kontrol edemiyorum ve insanlarý kýrýyorum. Ne yapmalýyým?(11-12 Yaþ)

Öncelikle öfke de diðer duygularýmýz gibi normal bir duygudur. Bastýrmaya çalýþmamalýyýz. Yönetebildiðimiz ve baþka insanlara zarar vermediðimiz sürece sorun yaratmaz.Baþkalarýný kýrmak onlara çok zarar verebilir.Öfkemizin altýnda yatan sebep konusunda biraz çalýþmalýyýz. Ýstediðimiz bir þeye ulaþamayýnca mý öfkeleniyoruz yoksa karþýlaþtýðýmýz bir olayda bazý duygularýmýzý tetikleyen sebepler mi var? Ne zaman hangi durumlarda öfkelendiðin konusunda farkýndalýk yaratabilirsen bunlarýn yanýtlarýný bulmak  daha kolay olacaktýr. Öfkenin gelmeye baþladýðýný hissedebiliyor musun yoksa bir anda kendini kriz içinde mi buluyorsun? Yavaþ yavaþ öfkelendiðini hissettiðin anda kendine" bak ....... yine öfkeneceksin yine yapýyorsun" þeklinde bir uyarý göndermeyi deneyebilirsin. Genellikle öfke konusunda böyle bir farkýndalýk geliþtirdiðinde zaten kontrol konusunda adým atmýþ olacaksýn.Her öfkelendiðinde " bak yine yaptýn ........" dediðinde bunun sadece bir duygu olduðunu kabul etmiþ olacak ve duygunun dýþýna çýkabileceksin. Farkýnda olunca da baþkalarýný kýrmadan krizi atlatabileceksin. Öfken geçtikten sonra seni öfkelendiren konuda konuþabilirsin.

Arkadaþlarýmla nasýl daha iyi geçinebilirim?(11-12 Yaþ)

Bu soruyu doðrudan senin için önemli olan arkadaþarýna sormayý deneyebilirsin .Seninle yakýn arkadaþ olmayý isteyen insanlara sorabilirsin. " Seninle neden iyi geçinemiyor olabiliriz? Ýyi geçinmemiz için ben ne yapabilirim? Birlikte neler yapabilirz? þeklinde karþýlýklý konuþabilirsin.

Ablamla hep kavga ediyoruz. Onunla nasýl daha iyi geçinebiliriz?(11-12 Yaþ)

Ablanla kavga ediyorsan bunun çözümünde yarý sorumluluk senin yarýsý da ablanýndýr.
Her iki taraf da kavga etmeyip orta noktalarda buluþmaya istekli olmalýdýr. Ýki taraf da karþýsýndakinin söylediklerini deðil kendi dediðini kabul ettirmeye çalýþtýðýnda kavga ortamý doðar. Yaratýcý olun. Ortak bir alan yaratýn. Eðer bunu kendi kendinize yapamýyorsanýz 3. bir tarafsýz kiþiye baþvurabilirsiniz. Her ikinizi de seven her ikinizi de tanýyan haksýzlýk yapmayacak adil bir kiþiden sizi dinlemesini ve ortak alanlar yaratmanýzda yardýmcý olmasýný isteyebilirsiniz.

Arkadaþým hep benimle dalga geçiyor bu konuda ne yapabilirim?(11-12 Yaþ)

Dalga geçenin kendisiyle ilgili bir problemi söz konusu olabilir. Yada senin bazý davranýþlarýn onun kendisi ile ilgili bazý problemlerini hatýrlatýyor olabilir. Öncelikle biz karþýmýzdakine olumlu sinyaller gönderiyor muyuz yoksa karþý tarafý kýþkýrtýyor olabilir miyiz diye düþünmeliyiz. Eðer durup dururken dalga geçmeye baþlýyorsa öncelikle uyarmalýyýz. Anlamýyorsa öðretmene þikayet edilebilir.

Ders çalýþýrken derse dikkatimi toplayamýyorum. Dikkatim çok çabuk daðýlýyor. Bunu nasýl düzeltebilirim?(11-12 Yaþ)

Bazý insanlarýn dikkatleri çabuk daðýlabilir. Bu normaldir. Bu yüzden 40 dakikalýk deðil de 20 dakikalýk zaman aralýklarý ile ders çalýþmak ve her 20 dakikada bir 10 dakikalýk ara vermek iyi olabilir. Bu 10 dakikayý sevdiðin bir aktivite ile geçirmek motivasyonun arttýrabilir.Annenle çay içmek, sohbet etmek, bir arkadaþýný telefonla aramak oyun oynamak vs. Ancak burada önemli olan daðýlýp gitmemek ve derse yeniden dönmek gerektiðidir.

Annemle çok tartýþýyoruz. Onunla nasýl daha iyi geçineceðimizi bilemiyorum. Ne tavsiye edersiniz?(11-12 Yaþ)

Bu olabilir. Ancak çok sýk oluyorsa ve aranýzda çözümsüz konular birikiyorsa bu tehlikeli olabilir. "Ýkimiz sorunlarýmýzý çözemiyoruz  belki de yardým almalýyýz" þeklinde annenle konuþabilir bir uzmana baþvurabilirsiniz.

Hoþlandýðým bir çocuk var ama ona nasýl açýlacaðýmý bilemiyorum. Ne tavsiye edersiniz?(11-12 Yaþ)

Hoþlanmak bu yaþlarda normaldir.O sana karþý açýlmýyorsa adým atmýyorsa sen de gidip doðrudan bunu ona söylemen þu an için uygun olmayabilir. Ama senin duygularýný anlamasýný saðlamak ve de onun ne hissettiðini öðrenmek istiyorsan yaratýcý olmalýsýn. Mesela gülen bir surat çizip oan verebilirsin. Ondan belli bir bir konuda yardým isteyebilirsin. Eðer o yardým etmek için istekliyse en azýndan sana deðer veriyor demektir. Yani ortak bazý alanlarýnýz olmasýný saðlayabilirsin. Bu yaþlarda hoþlanmak normaldir ve en güzeli de karþýndaki insanla güzel bir arkadaþlýk oluþturmaktýr.

Annem bana yeterince çalýþmadýðýmý söylüyor. Ama ben çalýþmayý sevmiyorum. Ne yapmalýyým?(11-12 Yaþ)

Bazen sevmesek de bazý þeyleri yapmak durumundayýz. Hayat bir öðrenme yeridir. Hayatýn temel amacý öðrenmektir." Eðitimdir" demiyorum dikkat ettiysen. Eðitim maalesef þarttýr ve bundan kaçýþ yoktur. Her öðrenci bu temel eðitimi yani "Ýlk Öðretimi" almak zorundadýr kanuni bir zorunluluktur. Yani bu ilk öðretimi bitirmek , seçimlerimizin ön plana çýktýðý okul yýllarýna ulaþmak için gereklidir. Ýlk öðretimden sonra ilgi  alanlarýný tespit ederek ona uygun bir okula gidebilmek için ilk öðretimi bitirmelisin. Ders çalýþmayý eðlenceli hale getirmeye çaba göstermelisin. Elinden geleni "........."  olarak yapabileceðinin en iyisin yaptýðýný görmeli annen de. Anneler çocuklarýný mutlu olmasýný ve doðru kararlar almasýný istediklerinden " ders çalýþ" derler. Haklý yada haksýz demiyorum. Ama seçimlerini kendin yapmak isteðindeysen seçimini þimdi yapmalýsýn. Derslerini elinden geldiðince çalýþmalý, seçim yapma aþamasýna geldiðinde senin için hangi okulun hangi mesleðin en iyisi olduðuna karar vermelisin.

Çok çabuk sinirleniyorum. Bunu nasýl azaltabilirim?(11-12 Yaþ)

Neden sinirlendiðini keþfetmelisin. Ýstediðin yapýlmayýnca mý? Ýstediðin þey o an yapýlmak zorunda mý? Bir zaman geçtikten sonra olsa ne olur? Yaþamda mutlu olmak istiyorsak esnek ve olgun olmalýyýz. Bu nasýl olacak: Ýstediklerimiz bizim istediðimiz zamanda gerçekleþmediðinde eðer esneksek "tamam bir baþka sefere olur" diyebilmeliyiz. Karþýmýza çýkan sonuç bizim istediðimiz gibi olmadýðýnda " e napalým  tamam bu defalýk da bu þekilde olsun" " baþka bir sefer tam istediðim gibi olmasýna çalýþrým" diyebilmek bizi sinirlilikten ve dolayýsýyla mutsuzluktan koruyabilir. Mutluluk yada mutsuzluk anlardan ibarettir. Mutlu olduðunu düþün geçicidir: tadýný sonuna çýkarmak gerekir. Mutsuz olduðun bir an'ý düþün. Geçicidir,inan ki sonsuza dek sürmeyecektir sen istesen bile .O zaman sinirlenmek yerine "nasýlsa bu mutsuzluk an'ý da gecici " diyebilmek ve sakin kalabilmek gerekir.

Kardeþim biraz sinirli bir çocuk. Sinirini nasýl yenebilir? Biz ona nasýl davranmalýyýz?(11-12 Yaþ)

Yapýsýböyle olabilir.Yada çevresel bazý faktörlerden dolayý etkilenebilir. Sinirini yenmesi için hangi durumlarda sinirlendiðini bilmeniz gerekir. Hiçbir neden yokkken sinirlenmiyordur mutlaka bazý nedenlere baðlý olarak sinirleniyordur. Bunlarý araþtýrmak gerekir. Bu faktörlerle ilgili iyileþtirmeler yapýlabilir.Ayrýca kendisnin de bu konuda farkýndalýk geliþtirmesi gerekir. Gerekirse bir uzmandan yardým alýnabilir.

Erkek arkadaþým benden utanýyor ve ben de ondan. Ýletiþim kuramýyoruz. Benden utanmamasý için nasýl konuþabilirim?(11-12 Yaþ)

Bu konu senin tek baþýna aþman gereken bir konu deðil. Ayný zamanda erkek arkadaþýnýn da aþmasý gereken bir konu bu. Ýkiniz birden utanýyorsanýz ama sen bu konudan daha çok rahatsýz oluyorsan ona sormayý deneyebilirsin.Sorunu yok farzetmek yerine üstüne gitmeniz gerekir. Onunla konuþacak ortak konular bulabilirsin. izlediði filimler diziler, müzik ,kitap vs. Farklý sohbet konularý bulunabilir. Konuþtukça aranýzdaki arkadaþlýk da geliþecektir.

Bir arkadaþýmýz bizim istemediðimiz davranýþlar sergilerse ona bunu nasýl anlatmalýyýz?(11-12 Yaþ)

Olay olduðu anda  müdahale etmemek biraz olaydan uzaklaþmak iyi olabilir.Sonrasýnda karþýsýna oturup yapmýþ olduðu davranýþlarýn seni nasýl etkilediðini güzel güzel anlatmak gerekir. Yani "sen bana bunu yaptýn sen þöylesin sen böylesin " demek yerine; "sen þöyle davrandýðýnda ben böyle böyle hissettim. Beni deðersiz bulduðunu arkadaþlýðýmýza önem vermediðini düþündüm. Bu beni çok fazla  üzdü. gibi tek tek, onu suçlamadan senin hislerini anlamasýný saðlayabilirsin.
Konuþursun yine yaparsa yine konuþursun yine yaparsa arkadaþlýðýnýzý sürdürmek konusunda düþünmen gerekebilir. Bazen yürümeyen iliþkileri býrakmayý bilmek gerekir.

Annem ve babam ayrýldýlar. Ben çok zorlanýyorum ve üzülüyorum. Kendimi bu duruma nasýl alýþtýrabilirim?(11-12 Yaþ)