Türkiye'de Otoriter Kiþilik, Kadýn ve Toplum

Geçen haftalarda Radikal Gazetesi yazarlarýndan Ahmet Ýnsel’in benzer baþlýklý bir makalesini okumuþtum. Önce aile yapýmýzdan baþlayan, daha sonra da toplumun her kesiminde, okulda, hastanede, siyasi arenada, sokakta, kýsacasý her yerde karþýmýza çýkan otoriter kiþilikten bahsediyordu.Ahmet Ýnsel’e bu yazýyý yazdýran 23 Nisan’da Baþbakan’ýn koltuðuna oturan çocuða, “buraya oturduðunda asarsýn kesersin” lafý idi. Bu yazýdan hareketle ben de biraz aile içinde bu kiþiliðin nasýl var olduðunu, kadýnýn buradaki rolünü, daha doðrusu rolsüzlüðünü tartýþmak arzusundayým.

Türk aile yapýsý, son derece geleneksel temellere dayanan, büyük çapta ata erkil bir geçmiþi olan, toplumumuzun en çekirdek ve en temel yapýsýdýr. Bu yapý, Selçuklu’dan, Osmanlý’ya, daha sonra Cumhuriyet dönemine kadar çok da fazla deðiþmeden varlýðýný sürdürmüþtür. Bu varlýðýn nedeninde “erkek egemen” bir sosyal yapýnýn varlýðý, sorgulanmayan, ya da sorgulanmasý mümkün olmayan kurallar ve normlar söz konusu olmaktadýr. Bu durumun ekstrem örneðini daha çok doðu ve güneydoðu bölgelerimizde görmekle beraber, aslýnda batý ve orta Anadolu’da da daha az oranda olmasý þartýyla hala büyük ölçüde görebilmekteyiz.

Neden “erkek egemen” bir toplumuz? Neden bir takým konularda özellikle yönetimde kadýnlar söz sahibi olamýyor? Bunun nedenlerini erkeðin ezici gücü ile açýklayanlar ortada; ancak biraz da kadýnlara iðneyi batýrmak gerekmiyor mu? Örneðin, Türkiye’de çalýþabilir durumdaki kadýn nüfusunun sadece % 29’u çalýþýyor. Geriye kalan % 71 nerede? Evde, oturuyor, çocuk büyütüyor, yemek yapýyor… Kendisi için bir þey yapýyor mu yani kendini gerçekleþtirme anlamýnda bir þey yaratýyor mu? Çocuk dýþýnda kalýcý bir þey býrakýyor mu arkasýnda? Büyük filozof, Hint gurusu Osho’nun deyimiyle, yüzyýllar boyu kadýnýn tüm yaratýcýlýðý çocuða gitmiþtir. Bugün, býrakýn Türkiye’yi, tüm dünya tarihine baktýðýmýz zaman ünlü kadýn ressam, kadýn yazar, kadýn teorisyen, kadýn mucit… parmakla sayýlacak derece azdýr. Bunun nedenini erkek ve kadýn beyinlerinin biyolojik olarak farklý olduðuna baðlayanlara hiç inanmayýn. Araþtýrmalar bilakis kadýnlarýn daha da yaratýcý olabildiklerini gözler önüne seriyor… Burada mesele daha çok, sahip olunan ve her insanda belli bir seviyede bulunan “yaþam enerjisi”nin nereye aktýðýdýr. Bu enerji kimsede sonsuz deðildir ve özellikle kadýn söz konusu olduðunda bu enerjinin çoðu, kalýcý olmayan “yemek, temizlik yapmak”, hatta “çocuk bakmak” gibi uðraþlara gittiðinde geriye günlük kazanýmlar dýþýnda hiçbir þey kalmaz.

Otoriterlik konusuna geri dönersek eðer… Bir konu ile kim daha çok uðraþýr ve kim daha çok o konuya mesai harcarsa o konuda otorite o olur. Bu durumda iþ dünyasýnda, çeþitli konulardaki yaratýmlarda, dünyadaki sorunlarýn çözümünde en çok kafayý yoran ve gerekli vakti ayýran erkekler olmakta ve dolayýsýyla yönetimde, siyasette, kýsacasý yaþamýn çoðu alanýnda söz sahibi onlar olmaktadýr. Ancak kafayý yorduklarý þeyler  ve nasýl yorduklarý pek yeterli deðil ki þu anda dünya hala açlýk, yoksulluk, savaþ ve ekonomik kriz gibi sorunlarla mücadele ediyor. Dünyanýn fiziksel durumu gittikçe kötüleþiyor ve bu þekilde devam ederse ekoloji denen bir þey kalmayacak.

Kadýnlar… Diþil enerjinin sembolleri… Bu enerjiyi tek bir alana doðru yönlendirdiðinizde yani sadece iliþkiler, ev ve çocuk üzerine yoðunlaþtýðýnýzda çok güzel þeyler ortaya çýkarýyorsunuz buna hiç itirazým yok ancak enerjinin bir kýsmý da topluma, çeþitli alanlardaki yaratýcýlýða da gitmeli… Bu gitmediði sürece dünya dengesiz bir konumda kalacak. Bundan da en çok o en fazla enerjiyi harcadýðýnýz çocuklar nasibini alacak.